د کابل او اسلام اباد لانجه
د القاعدې پر ضد د پاکستان مبارزه د اسلام اباد په وينا د متحدو ايالاتو په خوښه روانه ده .

پاکستاني خپرندويو رسنيو ويلي چې واشنگټن په لسگونو ميليونه ډالره اسلام اباد ته سپارلي چې د قبايلو په سيمه کې د القاعدې او طالبانو د غوړيدو او بيا ټوليدو مخنيوى وکړي .

د افغانستان د ننگرهار په ولايت کې د سيمه اييزو چارواکو دا شکايت چې پاکستاني ځواکونه د دوى خاورې ته اوښتي د پاکستاني چارواکو له لورې رد شو .

د پاکستان د قبايلو او شمالي سيمو وزير افتاب شېرپاو د بي بي سي پښتو څانگې په يوۀ بحث کې د گډون پر وخت دا خبره رد کړه چې گواکې د دوى ځواکونه د افغانستان خاورې ته ننوتي دي .

ښاغلى شېرپاو ټينگ و چې دوى يوازې په خپله خاوره عمليات کړي دي .

د افغانستان د سرحداتو وزير محمد عارف نورزى نه يوازې په دې گېله من و چې د دوى په وينا د افغانستان په خاوره تېرى شوى دى بلکه د قبايلو په سيمه کې يې هم د پاکستاني پوځونو عمليات غندل .

ښاغلي نورزي استدلال کاوۀ چې د قبايلو سيمه د دواړو هيوادونو ترمنځ ناپېيلې خاوره ده او د پخوانيو تړونونو سره سم بايد پاکستاني ځواکونه هورې ورنه شي .

څو مياشتې وړاندې د خوست په يوۀ سرحدي کلي باندې هم د پاکستاني ځواکونو د تيري خبره پورته شوه .

تر هغۀ وړاندې د سپين بولدک په پوله باندې د پاکستان له لورې د دوستۍ د يوۀ ورۀ په جوړولو هم افغان غاړه خوښه نه وه او داسې رپورټونه و چې گواکې پاکستان له دې دروازې سره د افغانستان يو څه خاوره لاندې کړې ده .

اسلام اباد د ترهه گرۍ پر ضد مبارزه کې له واشنگټن سره له هغه پيله ډيره مرسته کړې .

په پاکستان کې د القاعدې د بيلا بيلو غړو نيول که له يوې ډډې د ترهه گرۍ پر ضد هلې ځلې گڼل کيږي نو له بل لورې د لا ډيرو هڅو غوښتنو ته هم لاره پرانيزي .

په قبايلو کې د پاکستان هڅې له همدې غوښتنو سره تړاو لري خو افغان حکومت هم پر ځاى اندېښنې لري .

د حل لاره ښايي له واشنگټن سره وي . له دواړو غاړو سره د بوش ادارې خوږې اړيکي به د دې کړکيچ په ختمولو کې مهم رول لوبوي .

د طالبانو مقاومت
پاکستاني مطبوعات ادعا کوي چې طالبانو د مقاومت يوه نوې شورا جوړه کړې ده .

د ملا محمد عمر له خولې په يوۀ بيان کې له پخوانيو طالبانو غوښتنه شوې ده چې په افغانستان کې د نړيوالو ځواکونو پر ضد هلې ځلې وکړي . دوى د ولسمشر کرزي د حکومت نړولو هيله هم ښوولې ده .

په ١٠ کسيزې شورا کې د طالبانو مخکيني پوځي قومندانان ياد شوي دي . د هغوى له ډلې ملا داد الله او جلال الدين حقاني ډير مشهور دي .

ملا داد الله د افغانستان په شمال کې د طالبانو نامتو قومندان و . جلال الدين حقاني بيا د طالبانو د کابينې يو غړى او د مجاهدينو پخوانى قومندان و .

د طالبانو له لورې د مقاومت خبره پخوا هم شوې ده . د کندهار په سپين بولدک او يا د ارزگان او هلمند په ولايتونو کې د ځينو نښتو پړه افغان ادارې په طالبانو اچولې ده .

څو ورځې وړاندې په کندهار کې د ملا نسيم په نامۀ د طالبانو د يوۀ پخواني چارواکي د نيولو پر وخت هم ويل شوي و چې د نويو بريدونو نيت يې لارۀ .

خو د ولسمشر کرزي وياند د طالبانو په نامۀ خپره شوې دا وروستۍ خبره بابېزه وبلله او ويې ويل چې نور په افغانستان کې د طالبانو د غورځنگ په نامۀ نه څوک فعاله دي او نه هم د فعاليت توان لري .

د افغانستان د چارو ځينې شننونکي په دې باور دي چې ښايي طالبان په دا ډول بيانونو د ځان د شته والي سپيناوى غواړي .

که همدا نيت وي نو د پوځي ډگر انتخاب ځکه بې ځايه دى چې ولس له جگړو ستړى او بهرنى ملاتړ ورسره ناشونى دى .
 

په افغانستان کې رشوت او فساد
افغان ولسمشر حامد کرزي ويلي د دۀ په هيواد کې فساد او رشورت ډير شوى دى .

ښاغلي کرزي زياته کړې چې نژدې ٣٠٠٠ بهرني او کورني شرکتونه په افغانستان کې د رشوت او فساد له امله پنگونه نه کوي .

په افغانستان کې مطبوعاتو هم په بيا بيا همدا مساله ياده کړې ده .

د بي بي سي پښتو څانگې ( ستاسو غږ ) پروگرام کې ډيرو اوريدونکو په وزارتونو کې د مامورينو د ټاکنې پر وخت د خپلو خپلوانو ټاکنه يادوله .

د مامورينو مظاهرې

د ځينو مامورينو د معاشونو ځنډ څو مياشتې وړاندې په کابل کې مظاهرو ته خبره راکاږله .

ځينې د تنخواگانو ځنډ د رشوت يو علت بولي ، نور بيا په کارونو باندې د غير مسلکي کسانو گمارل يو دليل گڼي .

افغانستان اوس يو کميسيون جوړ کړى چې د فساد مسالې ته دقت وکړي .

د کابل ځينو مطبوعاتو په ځينو پخوانيو کميسيونونو نيوکې لرلې چې تش په نامۀ دي . دوى دليل راووړ چې کميسيونونه يا واک نه لري او يا يې په پريکړو څوک سر نه کرځوي .

دغه نوى کميسيون بايد بشپړ صلاحيت ولري او دا ويره ورسره نه وي چې په پريکړو به يې لوړ پوړي چارواکي خپه کيږي .

که داسې ونه شي نو د ښاغلي کرزي دا هڅه به هم نړيوال او کورني پنگوال ونه هڅوي چې د افغانستان د مخ پر ځوړ اقتصاد د ښه کولو په هيله پنگونه وکړي .

 

له بيړنۍ لويې جرگې يو کال وروسته
له بيړنۍ لويې جرگې يو کال وروسته داسې ښکاري چې د افغانستان سياسي بهير د بون ( بن ) له تړون سره سم روان دى .

د اساسي قانون د مسودې لپاره خپلواک کميسيون جوړ شوى . د بشري حقونو کميسون په فعاليت لاس پورې کړى . د اساسي قانون د تصويب لپاره لويه جرگه له پلان سره سمه ښايي وشي او د راتلونکي کال د انتخاباتو وخت هم لږ تر لږه لا تر اوسه ځنډيدلى نه دى .

ولسمشر کرزى په بيړنۍ لويې جرگې کې د استازيو په رايو وټاکل شو او په دې توگه يې د افغانستان د لومړني انتخاب شوي ولسمشر وياړ په برخه شو .

د بيړنۍ لويې جرگې ژمنې

دوى په بيړنۍ لويې جرگې کې ژمنه کړې وه چې د افغانستان اداري سيستم به رغوي ، د بيا رغاوونې چاره به چټکوي او افغانان به له جنگسالارانو خلاصوي .

د اداري سيستم د سمولو په برخه کې د ځينو په گومان تر يوۀ ځايه بدلون راغلى او يا يې هڅه شوې ده . د کورنيو چارو وزير بدل شو ، په ځينو وزارتونو کې مسلکي کسان په کار وگمارل شول خو دا چاره تر ډيره يوازې په پلازمينه کابل کې ترسره شوه .

په ولايتونو کې د ځينو په گومان يوازې د سيمه اييزو چارواکو د خوښې کسان په مهمو څوکيو ټاکل شوي دي .

د بيا رغاونې چاره هم د عادي افغانانو په گومان هغومره چټکه نه ده چې پکار وه . د جنگسالارانو مساله لا هم پر ځاى پاتې ده .

له دې ټولو خبرو سره سره په دې کې شک نشته چې افغانستان په تېر يوۀ کال کې په سم لور ځينې گامونه اخيستي دي ، نړيوالو لا تر اوسه له افغانستانه مخ نه دى اړولى ، له کابله دباندې د سوله ساتو ځواکونو د غځولو خبرې هم کيږي .

د راتلونکي مزلۀ لوړې ژورې به خپله افغانان تېروي . دا به د دوى په هوډ او سېک پورې وي ، که دوى خپله وسه ونه کړي نړيوال به تر ابده له افغانانو سره مرستو ته ځان پړ نه بولي .
 

د غازو نل ليکه نوې لارې او خبرې
د افغانستان د کانو او صنايعو د وزارت مرستيال وزير ديپلوم انجينير نظر محمد منگل وايي يو شمير کارپوهان دم گړۍ ته په دې فکر کوي چې پاکستان ته د ترکمنستان د غازو د ليږدونې کومه لاره غوره وبولي .

په لومړي سر کې د دغې نل ليکي لپاره لاره له هرات ، نيمروز ، فراه ، هلمند او کندهار څخه د پاکستان کوټې او ملتان ته غځيده .

نوې لاره

اوس پاکستان وايي دوى د افغانستان غوښتنه منلې چې دغه نل ليکه دې د بلخ ، کابل او ننگرهار له لارې پېښور او ورپسې ملتان ته وغځيږي .

د رپورټونو ترمخه ښايي راتلونکى عيسوى کال د غازو د نل ليکي د غځولو کار پيل شي .

د افغانستان د کانو او صنايعو د وزارت مرستيال وايي که څه هم تر اوسه د دې نوې لارې په باب خبرې تشې د کاغذ پر مخ دي خو د دۀ په گومان د افغانستان ځينې لوى ښارونه په دې نوې لارې پراتۀ دي او ښايي د کابل حکومت ترې ډيره گټه وکړي .

د پخوانۍ لارې گټې

کارپوهان په دې باور دي چې د هرات او کندهار لاره هواره ده د نل ليکې غځول پکې له تخنيکي پلوه اسانه دي او هورې هم د افغانستان ځينې لوى ښارونه او د نفوسو ډيره برخه پرته ده .

دوى وايي د مزار شريف او کابل ترمنځ لاره غرنۍ ده له تخنيکي پلوه د يوې نل ليکي غځول پکې نه يوازې گران دي بلکې ډير لگښت هم غواړي .

د افغانستان د کانو او صنايعو د وزارت مرستيال وزير وايي د افغانستان ، ترکمنستان ، پاکستان او يو شمير پنگه اچوونکو ادارو تر منځ تر اوسه پنځه غونډې شوي دي او درې نورې ناستې به هم سره کوي چې د نل ليکې د غځولو وروستۍ خبرې پاى ته ورسوي .

د غازو په دغې نل ليکې د طالبانو د واکمنۍ له هغه پيله خبرې کيدې ، هاله د امريکا يوۀ شرکت ډيره دلچسپي پکې ښوده خو له طالبانو سره د نړيوالو د اړيکو تر خرابيدو وروسته امريکايي شرکت لاس واخيست .



 

سرغړونکي ځاى نه لري
د افغانستان د کورنيو چارو وزير ويلي که څوک د مرکز غوښتنې او اوامر ونه مني نو له صحنې به گوښه کيږي .

على احمد جلالي په پوره باور ويل چې له واليانو سره به د مرکز شوې پريکړې عملي کيږي .

دۀ په کابل کې د شوې هغې غونډې نور سپيناوى کاوه چې د روان غبرگولي\جوزا په پيل کې د يو شمير واليانو او لوړ پوړو چارواکو تر منځ وشوه .

افغان حکومت ته ويرې
د افغان چارو ځينې شننونکي او خپله د کورنيو چارو وزير دا ويره لري چې که واليان بيا هم د مرکز غوښتنې ونه مني نو د ښاغلي کرزي حکومت تر سوال لاندې دى .

دا خبرې د ولسمشر کرزي تر هغو گواښونو وروسته کيږي چې ويل يې که واليان د مرکز غوښتنې ونه مني نو لويه جرگه به راوغواړي او ولس ته به مسوول کسان وروښيي .

ښاغلى جلالي ټينگ دى چې افغان ولس د دولت دغه غوښتنې تاييدوي او د دۀ په وينا د تيرې اوونۍ د پريکړو سرغړونکي به له صحنې وځي .

على احمد جلالي وايي د افغانستان له دولت سره د نړيوالو ځواکونو او افغان دوستو هيوادونو بشپړ ملاتړ شته .

د امير نوم ناقانونه دى
دۀ د امير او زون مشر په څير لقبونه يو وار بيا ناقانونه وبلل او ويې ويل له دې نه دى خبر چې د هرات تلويزيون دې د واليانو له غونډې وروسته هم د هغۀ ولايت والي ته د امير خطاب کړى وي .

افغان وزير پوښتنه کوي چې د دۀ په وينا سيمه اييزه جاه طلبي مهمه ده که د افغانستان سوله ، سوکالي او راتلونکې . د على احمد جلالي په وينا د مرکز له غوښتنو سرغړونکي که تر اوسه په پيسو ، وسلو او د نورو په ملاتړ نازيدل نور يې بخت اوښتى دى .
 

د افغان واليانو لپاره وروستى چانس
په کابل کې د گمرک لرونکو واليانو غونډه په دې ژمنې پاى ته ورسيده چې نور به ماليې مرکز ته سپارل کيږي .

د هرات ، کندهار ، بلخ ، خوست ، بدخشان ، کندز ، ننگرهار ، فراه او نيمروز واليانو ومنله چې افغان سوداگر به پريږدي چې په خپلو ولايتونو يا مرکز کې د گمرک محصول ورکړي .

په دې غونډې کې له گمرک لرونکيو واليانو سره سره د ولسمشر بوش ځانگړى استازى زلمى خليلزاد ، د افغانستان د ماليې ، دفاع او د کورنيو چارو وزيران ، جنرال دوستم او استاد عطا محمد برخه لرله .

بهر ته په سفرونو بنديز

تر دغې درې ورځنۍ غونډې وړاندې په کابل کې داسې گنگوسې وې چې ښايي ځينې واليان بدل شي او يا مرکز ته وروغوښتل شي .

ظاهرآ د اوس لپاره داسې څه نه دي شوي خو په واليانو يو شمير بنديزونه لگيدلي دي .

د ولسمشر کرزي د کلتوري چارو سلاکار سرمحقق زلمي هيوادمل په کابل کې يوۀ خبري کانفرانس ته د دغو بنديزونو يادونه وکړه .

* واليان به په خپله خوښه له هيواده بهر ته سفرونه نه کوي .
* د نورو ولايتونو په چارو کې به له لاس وهنې ډډه کيږي .
* د امير په څير لقبونه به نه کاروي .
* په يوۀ وخت به دوه دندې پر مخ نه بوځي .

د هرات تلويزيون د هغۀ ولايت والي ، اسماعيل خان ، ته د افغانستان د سويل لويديځ زون امير وايي .

ماليې نه سپارل کيږي

د افغانستان د ماليې وزارت ويلي چې په تېر يوۀ کال کې د هرات او ننگرهار ولايتونو دوى ته د گمرک له محصول څخه يوازې ١٦٠ ميليونه ډالره سپارلي دي .

د ماليې وزارت وايي د افغانستان نورو ولايتونو په تيرو ١٢ مياشتو کې يوه افغانۍ هم نه ده ورسپارلې .

د کورنيو چارو وزير على احمد جلالي وايي نور به ټولې ماليې مرکز ته سم لاسي سپارل کيږي.

گواښ

د کورنيو چارو وزير گواښ کړى چې که دا پريکړې عملي نه شي نو حکومت به نور گامونه واخلي .

ښاغلي هيوادمل هم ويلي چې دا وروستى چانس دى که له دې څخه هم واليان گټه وانه خلي نو ولسمشر به د خلکو په مرسته ورسره سخت چال چلند وکړي .

د سخت چال چلند سپيناوى نشته او داسې ښکاري چې د حامد کرزي حکومت نور ستړى دى خو دا چې په رښتيا به هم کوم بدلون وليدل شي که نه د نړيوالو او د مرکز په وس او نيت پورې تړاو لري .